|
Rozwinięcie
Poziom przeżywanego przez ciebie stresu zależy od twojego merytorycznego przygotowania do egzaminu, to zaś wpływa na twoje postrzeganie tego zadania jako łatwego lub trudnego, a to na poziom stresu, o czym już było wcześniej. Tak jest zazwyczaj, choć nie u wszystkich. Są takie osoby, które pomimo dobrego przygotowania myślą, że zadanie ich przerasta, co może świadczyć o ich niskiej samoocenie, a to już kwestia osobowości. Zazwyczaj dobre przygotowanie wpływa na naszą pewność siebie, a od ciebie zależy jak się przygotujesz do egzaminu. Pomogą ci w tym: jazdy z instruktorem, testy, ta strona itp.
Oczywiście przygotowanie też zależy od twoich predyspozycji. Wrodzone predyspozycje można nazwać talentem, ale jak pewnie się domyślasz, sam talent nie wystarczy. I tak diament, aby był brylantem trzeba oszlifować. Czyli, aby nauczyć się czegoś, trzeba nad tym pracować, choć jednym to przychodzi łatwiej, a innym trudniej i to właśnie zależy głównie od predyspozycji, ale nie tylko. Ktoś, kto ma talent, a nie mam motywacji do pracy nad nim, czyli do szlifowania, może go zamarynować i w rezultacie diament zamknie w pudełku i może nie ujrzeć światła dziennego. Z jazdą samochodem jest podobnie. Biorąc pod uwagę ilość osób, która jeździ, w różnym wieku, różnej płci, z różnym doświadczeniem zawodowym, odsetek osób która wybitnie nie ma predyspozycji do jazdy samochodem jest niewielka, reszta zależy od pracy.
Twój poziom stresu zależy również od czynników zewnętrznych. Nie wiesz co cię spotka na drodze, jakie trudności lub ułatwienia napotkasz akurat w ten dzień. Masz jednak wpływ na to, jaką godzinę egzaminu ustalasz, a wtedy możesz mniej więcej określić natężenie ruchu. Z moich doświadczeń wynika, że ruch jest mniejszy rano, gdy egzamin jest o 7.00. Jeśli lepiej funkcjonujesz o poranku, to tym bardziej polecam wczesną porę, a jeśli budzisz się dopiero około 10.00, wybierz dla siebie optymalny czas.
Zakładanie, że spotka cię na drodze najgorsze: gradobicie, wypadek czy złośliwy egzaminator, nie obniża napięcia, ale je podnosi. Zatem lepiej być optymistą w tym wypadku. Na to, co się wydarzy ze strony czynników zewnętrznych nie masz wpływu, ale na swoje nastawienie tak, a to bardzo ważne. Możesz poczytać więcej o stosunku do egzaminatora w osobnym artykule „Ja i egzaminator”
Ważne są również twoje wcześniejsze doświadczenia z podobnych sytuacji. Czy masz na koncie więcej sukcesów czy porażek, w jakich proporcjach? Czy myślisz optymistycznie? Czy postrzegasz siebie jako osobę, która potrafi pokonywać przeszkody, czy raczej myślisz o sobie, że nic ci się nie udaje? Te doświadczenia mogą wpłynąć na twoje podejście do tego egzaminu. Czy raczej będziesz spodziewać się sukcesu, czy zakładać już porażkę.
Twoja osobowość w przeciwieństwie do temperamentu kształtuje się bardziej przez doświadczenia wcześniejsze i zwrotnie cechy osobowości wpływają też na to jak oceniasz swoje doświadczenia, teraz, w przeszłości i przyszłości. Na osobowość można popatrzeć przez wiele pryzmatów. Ogólnie można powiedzieć, że osobowość to zespół cech (niektórzy mówią o mechanizmach), który wpływa na stałość naszego zachowania, reagowania na otoczenie, na to jak zaadaptujemy się do nowych warunków. Osobowość wpływa na Twoje nastawienie do egzaminu, na twoja wiarę w siebie. W dalszych artykułach pokażę ci jak dyskutować z samym sobą, by myśleć optymistycznie, a nie dać się pogrążyć pesymizmowi.
Najbardziej biologicznie uwarunkowaną częścią osobowości jest temperament, od niego też zależy twój poziom stresu. Na niego masz mały wpływ, bo jest on ściśle związany z naszą biologią, o nim szerzej w osobnym artykule, gdyż temat jest bardzo obszerny. W tym miejscu tylko wspomnę czym jest temperament. Ma charakter wrodzony, podlega niewielkim wpływom środowiska. Wpływa na to jak wykonujemy pewne działania, wpływa również na naszą emocjonalność.
Każdy z nas stara się radzić sobie ze stresem na różne sposoby. Możemy mówić o różnych stylach radzenia sobie. Niektórzy, gdy spotka ich sytuacja stresowa będą działać. Będą tak zmieniać swoje myślenie, aby sytuacja nie wydawała się za trudna. To jest tzw styl zadaniowy. Innym stylem jest koncentracja na uczuciach. Osoby preferujące ten styl, koncentrują się na sobie, na własnych przeżyciach, fantazjują lub marzą, by zmniejszyć to napięcie. Czasami jednak koncentracja na przeżyciach tylko może je potęgować, a nie zmniejszać. Kolejnym stylem jest styl skoncentrowany na unikaniu. Np. można unikać konfrontowania się z sytuacja stresową np. uciekając przed telewizor, w zakupy, alkohol albo np. w spotkania towarzyskie. Każdy z tych styli jest potrzebny człowiekowi. Pomyśl czy zauważasz u siebie dominację któregoś z nich? Może tak być. Aby dobrze sobie radzić ze stresem, trzeba dopasowywać sposoby do warunków, w których się znajdziemy. Czy znasz jakieś techniki radzenia sobie ze stresem? Co ci pomaga? Jeśli Twoje odpowiedzi to „nie” i „nie wiem”, koniecznie trzeba coś z tym zrobić, by stres cię nie zaskoczył. Nauka relaksu wymaga ćwiczeń, zatem zachęcam cię do pracy jeszcze długo przed egzaminem, byś wyrobił w sobie umiejętności, które będą procentować w wielu innych sytuacjach stresowych. A nie tylko przy okazji zdawania prawa jazdy.

Czynniki wpływu
Jak widzisz na diagramie, siła przeżywanego przez ciebie stresu na egzaminie zależy od wielu czynników. Na niektóre masz wpływ, a na niektóre nie. Warto to wiedzieć, by nie stać z założonymi rękami, ale działać, w obszarach, na które masz wpływ. To czego nie możesz zmienić, zaakceptuj i myśl pozytywnie!
|